Định kiến ‘phải bám trụ nội đô mới tiện’ đang dần lùi vào quá khứ khi làn sóng an cư tại các đại đô thị mới bùng nổ mạnh mẽ trong giới trẻ. Dưới lăng kính quy hoạch, đây không phải trào lưu tự phát mà là bước chuyển mình chiến lược đưa Hà Nội bước vào kỷ nguyên đa cực, định nghĩa lại hoàn toàn chuẩn mực về một không gian sống đáng mơ ước.
Từng có thời điểm, việc sở hữu một căn nhà nơi phố cổ hay các quận nội thành cốt lõi được xem là bảo chứng duy nhất cho sự tiện nghi và vị thế của người Hà Nội. Thế nhưng vài năm trở lại đây, tấm bản đồ an cư của Thủ đô đã có sự đảo chiều rõ rệt. Nhóm cư dân trẻ tuổi từ 20 đến 40 tuổi đang ngày càng cởi mở hơn với quyết định dịch chuyển về phía Đông, Tây hay Nam thành phố. Họ sẵn sàng rời xa những con ngõ nhỏ chen chúc hay cảnh tượng ùn tắc triền miên để đổi lấy môi trường sống trong lành, không gian xanh thoáng đãng cùng hệ thống dịch vụ tích hợp toàn diện.
Nhiều người lầm tưởng cuộc di cư ra ngoài vành đai trung tâm chỉ là trào lưu thương mại từ các nhà phát triển bất động sản. Tuy nhiên, theo TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm – nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội, sự chuyển dịch này thực chất nằm trọn trong tính toán chiến lược của đồ án quy hoạch tổng thể. Hà Nội đang rũ bỏ tấm áo đô thị đơn tâm chật chội để khoác lên diện mạo mới theo mô hình mạng lưới đa cực, vận hành dựa trên 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực kinh tế vững chắc.
Khác biệt cốt lõi của tư duy quy hoạch đa cực nằm ở khả năng vận hành độc lập của từng khu vực. Nếu trước đây, các vùng đất ven đô như Hòa Lạc, Sơn Tây hay Sóc Sơn chỉ giữ vai trò đô thị vệ tinh đơn lẻ (thiên về công nghệ cao hoặc du lịch sinh thái), thì nay mỗi cực đều được quy hoạch đồng bộ để tự thân phát triển. Nơi đây có đầy đủ cơ sở kinh tế, việc làm, mạng lưới thương mại và dịch vụ công cộng, giúp người dân an tâm sinh sống, làm việc mà không còn phải tất tả ngược xuôi vào lõi đô thị mỗi ngày.
Chìa khóa để hiện thực hóa bài toán đa cực chính là cuộc cách mạng về hạ tầng kết nối. Hà Nội đang dồn lực hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị (metro), các tuyến vành đai và nâng cấp hệ thống giao thông công cộng hiện đại. Cùng với việc đánh thức tiềm năng trục cảnh quan sông Hồng, khoảng cách địa lý giữa các cực tăng trưởng và khu vực lõi lịch sử đang được san phẳng. Một nơi ở cách xa hồ Gươm hàng chục cây số giờ đây không còn đồng nghĩa với sự cô lập, mà ngược lại mở ra khả năng siêu kết nối liên vùng linh hoạt.
Có thể thấy, khái niệm ‘trung tâm’ trong mắt thế hệ người mua nhà hiện đại đã không còn bó hẹp bởi vị trí địa lý hay địa giới hành chính. Giờ đây, tâm lý chọn chốn an cư không dừng lại ở câu hỏi ‘Căn nhà này bao nhiêu tiền?’, mà hướng tới trải nghiệm sống đích thực: ‘Mỗi ngày của gia đình mình sẽ diễn ra thế nào tại đây?’. Sự lên ngôi của các đại đô thị tích hợp chính là câu trả lời thỏa đáng nhất cho một lối sống văn minh, cân bằng và bền vững trong tương lai dài hạn.
