Tự Do Tương Đối: Chậu Húng Quế Đứng Lệch Trong Nắng
Tự do tương đối đến với Vy không giống một cánh cửa bật mở. Nó chỉ giống chậu húng quế ngoài hiên sáng nay: vẫn đứng lệch, nhưng không còn bị kéo sát xuống nền.
6:18. Nắng rơi thành một vệt dài trước bậc cửa bếp. Sợi dây thun đỏ mẹ buộc hôm qua còn ôm quanh cọc tre, hơi trùng ở chỗ nút. Vy đứng nhìn nó trong lúc nước trong ấm bắt đầu reo nhỏ.
Cô đã định cột lại cho thẳng hơn.
Tay cô chạm vào sợi dây. Cao su mát và hơi dính mùi rau răm cũ. Thân cây nghiêng sang trái. Một vài lá non cụp xuống vì đêm qua gió mạnh. Nếu là những tuần trước, Vy sẽ tháo ra, buộc lại, xoay chậu, lau mép chậu, quét hết đất rơi, rồi mới cho phép mình pha trà.
Sáng nay cô chỉ nhấc chậu ra khỏi vệt nắng gắt.
Đất dưới đáy chậu in một vòng tròn mờ trên nền gạch. Vy nhìn vòng tròn ấy vài giây. Cổ tay cô hơi giật, muốn lấy khăn lau ngay. Nhưng ấm nước reo to hơn. Cô quay vào tắt bếp trước.
Tự do tương đối khi một vết đất được để yên thêm vài phút
Cốc trà đặt trên bàn gỗ. Hơi nóng làm mặt kính cửa sổ mờ đi ở một góc. Điện thoại nằm úp cạnh sổ tay, không rung, không sáng. Sự yên của nó làm căn bếp rộng ra một chút.
Vy mở sổ. Trên trang trước còn một dòng viết dang dở: “Mình không cần…” Cô đã dừng ở đó tối qua. Dấu ba chấm bị cô gạch đi bằng bút chì, thành một đám xám nhỏ ở mép giấy.
Cô đặt bút xuống dòng mới.
“Mình không cần sửa chậu cây trước khi uống hết cốc trà.”
Câu ấy nghe nhỏ. Thậm chí hơi buồn cười. Nhưng khi viết xong, bàn tay cô không còn nắm bút quá chặt. Đầu ngòi bút không làm rách giấy.
Ngoài cổng, tiếng người bán bánh mì đi ngang. Chuông xe leng keng hai nhịp. Vy ngẩng đầu lên. Có lần rất lâu trước, cô từng chạy ra mua bánh mì mà quên khóa cổng. Khi về, mẹ đứng trong sân, mặt không giận, chỉ hỏi: “Con có biết nếu mất đồ thì sao không?”
Từ đó, Vy kiểm tra khóa ba lần mỗi khi ra ngoài. Có những buổi cô đi được nửa ngõ rồi quay lại. Chìa khóa trong tay hằn vào da, để lại một vệt đỏ như một lời nhắc.
Ổ khóa cũ và thói quen quay lại để chắc mình không sai
6:42. Vy cầm túi vải, bước ra sân. Cổng sắt còn ẩm ở tay nắm. Cô kéo then xuống. Tiếng kim loại chạm nhau vang khô.
Cô khóa cổng.
Đi được ba bước, cô dừng lại.
Sau lưng, ổ khóa nằm im. Không có gì gọi cô. Chỉ có một con sẻ nhảy trên dây điện, nghiêng đầu nhìn xuống. Bàn chân Vy trong đôi dép mềm tự xoay nửa vòng.
Cơ thể cô muốn quay lại. Nó biết động tác ấy quá rõ: đưa chìa vào ổ, lắc thử, nghe tiếng cứng, thở ra, rồi vẫn chưa tin.
Vy đứng giữa lối nhỏ. Một người đàn ông dắt xe đạp đi qua, giỏ xe có bó rau muống còn ướt. Nước nhỏ xuống đường thành những chấm sẫm. Ông không nhìn cô. Không ai đang chờ để bắt lỗi cô.
Cô nhét chìa khóa vào túi vải.
Không phải vì cô chắc chắn một trăm phần trăm. Chỉ vì cô đã khóa rồi.
Cô đi tiếp.
Tự do tương đối không làm bàn tay hết run ngay lập tức
Chợ sáng có mùi lá chuối, cá tươi và nước đá tan. Vy mua hai quả cà chua, một miếng đậu, và một bó húng lủi vì cô nhầm nó với húng quế lúc đứng xa. Người bán hàng nói: “Cái này thơm khác đó em.”
Vy nhìn bó rau trong tay. Lá nhỏ hơn, rìa mềm hơn. Cô định đổi lại. Câu xin lỗi đã lên đến đầu lưỡi.
Rồi cô nhớ chậu húng quế lệch ngoài hiên.
“Dạ, em lấy bó này cũng được.”
Người bán cho thêm một nhánh hành. “Nấu canh được.”
Vy bỏ rau vào túi. Bàn tay vẫn hơi run khi lấy tiền lẻ. Một tờ hai nghìn dính vào tờ năm nghìn, cô gỡ mãi mới ra. Người đứng sau chờ. Vai cô lập tức nâng lên, cổ thu lại.
“Từ từ,” người bán nói, không khó chịu. “Tiền mới hay dính.”
Câu đó rơi xuống rất nhẹ. Không ai bảo cô vụng. Không ai thở dài. Vy đưa tiền, nhận lại túi rau, rồi bước sang bên để người sau mua.
Cô đứng cạnh sạp trái cây một lát. Một giọt nước đá chảy từ thùng cá gần đó trườn đến mũi dép cô. Cô nhích chân sang. Chỉ vậy. Không cần biến khoảnh khắc này thành bằng chứng rằng mình đã khác hẳn.
Một bó rau mua nhầm vẫn có thể nằm trong bữa trưa
7:31. Khi Vy về đến đầu ngõ, cô nhìn thấy cổng nhà vẫn khóa. Tất nhiên là vậy. Nhưng ngực cô vẫn thả ra một hơi dài, như thể vừa đặt được một vật nặng xuống nền.
Cô mở khóa một lần. Không kiểm tra lại bằng cách lắc then. Chìa xoay hơi kẹt ở nửa vòng, cô đợi, xoay chậm hơn, rồi cổng mở.
Trong sân, vòng đất dưới chậu cây vẫn còn trên nền gạch. Nắng đã dịch sang bên phải. Vệt đất không xấu đi. Nó cũng không tự biến mất.
Vy mang túi vào bếp. Cô rửa cà chua, đặt đậu lên đĩa, nhặt húng lủi vào rổ. Mùi lá thơm khác thật. Không giống chậu cây ngoài hiên. Cô đưa một lá lên mũi, ngửi lần nữa, rồi bật cười rất khẽ.
Tiếng cười làm cô hơi lạ với chính mình. Nó không vang. Nó chỉ chạm vào thành cốc trên bàn, rồi tắt.
Điện thoại sáng lên. Linh nhắn: “Cây hôm qua sao rồi?”
Vy chụp ảnh chậu húng quế. Trong khung hình có cả vòng đất trên nền và sợi dây thun đỏ buộc lệch. Cô nhìn ảnh, định chụp lại góc đẹp hơn.
Rồi cô gửi luôn.
“Nó còn nghiêng,” cô nhắn. “Nhưng đứng được.”
Linh trả lời bằng một biểu tượng chiếc lá.
Vy đặt điện thoại xuống. Cô lấy khăn lau vòng đất, không vội. Khăn đi qua nền gạch, để lại một vệt ẩm nhạt. Cô không lau đến khi nền sáng bóng. Chỉ lau phần có thể làm trượt chân nếu mẹ ghé qua, hoặc nếu chính cô bước ra lúc tay đang cầm nồi canh.
Trên trang của Psychology Today, Vy từng đọc rằng lo âu thường đòi một mức chắc chắn mà đời sống không thể đưa đủ. Cô không ghi câu đó vào sổ. Cô chỉ nhìn ổ khóa treo bên cổng, nhìn chậu cây lệch, nhìn bó húng lủi mua nhầm trong rổ.
Đến gần trưa, canh có mùi thơm khác mọi ngày. Vy múc ra bát, đặt lên bàn. Chậu húng quế ngoài hiên vẫn chưa thẳng. Cổng đã khóa. Nền gạch còn một vệt ẩm. Không thứ nào hoàn hảo. Cũng không thứ nào buộc cô phải quay lại làm lại từ đầu.
Tự do tương đối có lẽ chỉ nhỏ như vậy. Một lần không kiểm tra ổ khóa lần thứ ba. Một món canh nấu bằng bó rau mua nhầm. Một bức ảnh gửi đi khi chậu cây còn nghiêng. Nó không xóa hết thói quen cũ trong người Vy. Nó chỉ cho cô thêm một khoảng đủ rộng để ngồi xuống, ăn hết bữa trưa, rồi quyết định sau.
