Hiểu Bản Thân Hơn Qua Chiếc Áo Chưa Kịp Gấp
Hiểu bản thân hơn bắt đầu với An bằng một chiếc áo nằm trên lưng ghế ba ngày.
21:08. Căn phòng có mùi vải phơi chưa khô hẳn. Ngoài cửa sổ, tiếng xe máy dưới hẻm kéo dài rồi tắt ở khúc cua. An đứng cạnh giường, tay cầm chiếc áo sơ mi màu xanh nhạt. Cổ áo hơi quăn. Một chiếc cúc ở tay áo lỏng chỉ, chạm vào đầu ngón tay cô như một mẩu xương nhỏ.
Cô đã định gấp nó từ tối chủ nhật. Rồi để sang thứ hai. Rồi sáng nay kéo nó ra khỏi đống đồ sạch, phủi một cái, đặt lên lưng ghế. Mỗi lần đi ngang, cô đều nhìn thấy. Mỗi lần như vậy, bụng cô siết lại rất nhanh, nhanh đến mức nếu không đứng yên, cô có thể gọi nó là mệt.
Hiểu bản thân hơn từ một việc nhỏ bị để lại
Chiếc áo không quan trọng. An biết điều đó. Nó chỉ là áo. Vải cotton mỏng, cổ tay có vệt xước do cô từng mắc vào tay nắm cửa. Nhưng chính câu “không quan trọng” làm cô bỏ nó lại lâu hơn.
An đặt áo lên giường. Cô vuốt một đường từ vai xuống vạt. Bàn tay dừng ở chiếc cúc lỏng. Sợi chỉ trắng xoắn thành hai vòng nhỏ, giống như nó đã cố giữ lâu hơn phần việc của mình.
Cô mở hộp kim chỉ trong ngăn kéo. Hộp thiếc kêu một tiếng ngắn khi chạm mặt bàn. Bên trong có ba cuộn chỉ, một cây kéo nhỏ, vài chiếc kim ghim vào miếng mút màu vàng. Mùi kim loại cũ bốc lên nhẹ.
Âm thanh nắp hộp làm cô nhớ căn bếp nhà cũ. Mẹ từng ngồi dưới bóng đèn tuýp, vá tay áo đồng phục cho An trước ngày khai giảng. Khi đó An đứng cạnh bàn, bực vì chiếc áo cũ quá. Mẹ nói: “Mặc thêm một năm nữa, vẫn được.” An không trả lời. Cô nhớ mình đã kéo ghế mạnh, chân ghế rít trên nền gạch. Mẹ cúi đầu xỏ chỉ, như không nghe thấy.
Nhiều năm sau, An vẫn ghét cảm giác phải dùng tiếp một thứ đã sờn. Không phải vì nó xấu. Vì mỗi chỗ sờn bắt cô nhìn vào những tháng ngày mình đã đi qua mà không sửa được gì nhiều.
Khi hiểu bản thân hơn không cần gọi tên mọi thứ
Hiểu bản thân hơn không đến như một câu trả lời gọn. Nó đến khi An xỏ chỉ ba lần không trúng lỗ kim.
Lần thứ nhất, đầu chỉ tưa ra. Cô đưa lên môi làm ướt, rồi thấy mình giống mẹ trong một khoảnh khắc nhỏ đến khó chịu. Lần thứ hai, sợi chỉ cong xuống. Lần thứ ba, nó lọt qua. An thở ra. Vai cô hạ thấp một chút.
Cô khâu chậm. Một mũi từ dưới lên. Một mũi từ trên xuống. Chiếc cúc xoay giữa hai ngón tay. Đầu kim chạm vào móng cái, không đau, chỉ đủ làm cô chú ý.
Điện thoại trên bàn sáng lên. Tin nhắn của Quân: “Mai em ghé quán không? Anh giữ chậu húng cho em.”
An nhìn dòng chữ. Quân là người đã đứng trong vườn nhỏ sau quán, không hỏi nhiều khi cô lỡ làm rơi bình tưới. Anh chỉ nhặt mảnh nhựa, đặt cạnh gốc cây, rồi nói bình này vốn đã nứt. Câu đó từng làm An khó chịu suốt buổi. Như thể anh nhìn thấy thói quen cô giấu rất nhanh: cứ thứ gì nứt là cô muốn bỏ đi trước khi nó tự vỡ.
Cô chưa trả lời. Không phải vì không muốn. Vì nếu nói có, cô sẽ phải đến. Nếu đến, cô có thể sẽ được nhận một chậu cây thật. Một thứ cần cô nhớ tưới. Một thứ có thể héo nếu cô quên.
Chấp nhận một thói quen mà không tự phạt mình
An buộc nút chỉ ở mặt trong tay áo. Nút đầu tuột. Cô không chửi thầm như mọi khi. Cô chỉ giữ lại sợi chỉ, quấn thêm một vòng, kéo sát. Lần này nút nằm yên.
Cô cắt phần chỉ thừa. Mẩu chỉ rơi xuống ga giường, nhỏ đến mức gần như mất hút trong nếp vải. An nhặt nó lên, bỏ vào nắp hộp thiếc. Rồi cô cài thử chiếc cúc. Nó vẫn hơi lệch. Nhưng không bung ra.
Căn phòng yên hơn sau khi hộp kim chỉ đóng lại. An gấp áo theo đường vai. Không thẳng lắm. Vạt trái dài hơn vạt phải một chút. Cô mở ra, định gấp lại, rồi dừng tay.
Trước đây, cô sẽ làm lại cho đúng. Hoặc vò nó, ném vào ghế, để khỏi nhìn thấy cái chưa đúng ấy. Tối nay, cô đặt chiếc áo chưa thật phẳng vào ngăn tủ. Bàn tay giữ trên mép áo thêm một giây, như kiểm tra xem mình có chịu nổi không.
Cô chịu được.
An quay lại bàn. Tin nhắn của Quân vẫn ở đó. Cô gõ: “Mai em ghé. Nhưng nếu em quên tưới thì anh nhắc em một câu thôi nhé.”
Cô đọc lại. Câu chữ có vẻ vụng. Hơi trẻ con. Hơi lộ. Ngón tay cái đặt trên nút xóa một lúc lâu.
Rồi cô gửi.
Không có gì trong phòng đổi khác ngay. Chiếc áo vẫn nằm trong tủ với chiếc cúc hơi lệch. Hộp kim chỉ vẫn tróc sơn ở góc. Đèn bàn vẫn hắt một vòng vàng lên mặt gỗ. Nhưng An không đi qua lưng ghế để né vật cũ nữa. Lưng ghế trống. Trên đó chỉ còn một vệt bụi mỏng, nơi chiếc áo đã nằm quá lâu.
Có lẽ nhận ra mình không phải lúc nào cũng là mở một cánh cửa lớn. Đôi khi chỉ là khâu lại một chiếc cúc, thấy tay mình run ít hơn lần trước, rồi để một nếp gấp chưa thẳng được nằm yên trong tủ.
Đọc thêm về cách thói quen tự quan sát có thể hỗ trợ sức khỏe tinh thần tại University of Rochester Medical Center.
